Vòng bụng to, hãy coi chừng!

249 Lượt xem

Bụng to là một trong những dấu hiệu nhiễm mỡ mà chúng ta cần lưu ý. Gan nhiễm mỡ xảy ra do nhiều mỡ tích tụ trong gan. Có hai nguyên nhân chính: do rượu và không do rượu. Hiện nay phần lớn trường hợp gan nhiễm mỡ ở những người không uống rượu là dấu hiệu trực tiếp của tình trạng tăng mỡ trong máu do đề kháng insulin, do lười vận động nhưng ăn nhiều đường lẫn chất béo hoặc phối hợp cả hai lý do này. Khái niệm đề kháng insulin là tình trạng cơ thể tiết nhiều insulin hơn bình thường nhưng gan và cơ không đáp ứng nên giảm dự trữ và thu nạp glucose khiến đường huyết tăng.

>> Mời xem thêm: Triệu chứng gan nhiễm mỡbiểu hiện như thế nào

Bụng to

Gan nhiễm mỡ

Gan nhiễm mỡ có thể tồn tại cùng lúc với đái tháo đường (ĐTĐ) thể 2 hoặc đề kháng insulin. Điều này cho thấy có sự liên hệ giữa gan nhiễm mỡ (không do rượu) với đề kháng insulin, nhưng chiều của quan hệ nhân quả này chưa được xác định. Gan nhiễm mỡ ở người trưởng thành khỏe mạnh chỉ chiếm 25% nhưng lên đến 70% ở người béo phì, 80% ĐTĐ thể 2 và 30-40% ở trẻ béo phì.

Người ĐTĐ thể 2 luôn có đề kháng insulin, chính insulin và glucose máu tăng dẫn đến tăng sinh mỡ tại gan. Mặt khác có sự liên hệ giữa tích tụ mỡ tạng và nhiễm mỡ gan ở người thừa cân. Người có vòng bụng to e rằng khó tránh khỏi gan nhiễm mỡ!

Những người có gan nhiễm mỡ dễ mắc sự cố tim mạch, nhưng chưa biết gan nhiễm mỡ có dự báo bệnh tim mạch như ĐTĐ thể 2 và béo phì vùng bụng vốn được khẳng định từ lâu. Ngay cả ở những người không bị ĐTĐ, không hút thuốc lá hay tăng mỡ máu, nhưng nếu có gan nhiễm mỡ và đề kháng insulin đều ghi nhận tỉ lệ khá cao bị vôi hóa động mạch vành, là những tổn thương sớm của cơn đau thắt ngực hay nhồi máu cơ tim.

>> Xem thêm: Bạn nên ăn gì để chữa gan nhiễm mỡ?

>> Xem thêm: Không nên quá chủ quan với bệnh gan nhiễm mỡ

GAN SẼ TỔN HẠI NHƯ THẾ NÀO?

Tuy hiếm khi đưa đến bệnh gan nặng nhưng tùy mức độ nhiễm mỡ, gan không thể xử lý được hết các acid béo một cách hiệu quả, làm tăng stress oxit hóa và các chất gây viêm từ đó tổn thương ti thể và chết tế bào; cuối cùng hóa mô xơ dẫn đến xơ gan. Chiều ngược lại, những protein từ gan nhiễm mỡ trực tiếp gây rối loạn chuyển hóa làm tăng mỡ máu và tăng sản xuất glucose tại gan.

Bụng to

Triệu chứng gan nhiễm mỡ

Một giả thuyết đối lập khác được “phe cánh tả” đưa ra từ những bằng chứng ngược lại: gan nhiễm mỡ không có hại gì hoặc tuy có kèm với đề kháng insulin nhưng không dự báo ĐTĐ thể 2 hay bệnh tim mạch. Xét về tổn hại cho gan, 75% người có gan nhiễm mỡ không do rượu không thay đổi mô học của gan trong ít nhất 10 năm; 15% tiếp tục tiến triển đến viêm gan do thoái hóa mỡ, tạo mô xơ và cuối cùng là xơ gan rõ; số ít còn lại tự hồi phục. Điều đó cho thấy tổn thương gan trong gan nhiễm mỡ nếu có tiến triển thường là chậm.

Quan trọng là nhận ra ai sẽ là người tiến triển đến viêm và xơ gan? Những yếu tố như tuổi tác, đặc điểm di truyền, chủng tộc (nguy cơ mắc của dân châu Á cao hơn người da trắng và thấp hơn người gốc Phi), đề kháng insulin, sự kích hoạt hệ tự miễn, nhiễm thêm độc tố (như hydrocarbons) từ môi trường, nhiễm kèm siêu vi viêm gan… quyết định sự tiến triển đến viêm gan, xơ gan làm suy gan.

Khoa học vẫn còn tiếp tục khẳng định thêm những điều trên

Điều trị gan nhiễm mỡ có thể làm giảm nguy cơ cho tim mạch? Nhiều người muốn giảm lượng mỡ tại gan để dự phòng hoặc điều trị bệnh ĐTĐ thể 2 hay sự cố tim mạch. Nhưng nhìn chung không thể quay ngược tình trạng nhiễm mỡ trong gan được cũng như chưa thể dự phòng được ĐTĐ hay bệnh tim mạch chỉ bằng giảm mỡ máu, mà chủ yếu là thay đổi lối sống, ăn uống lành mạnh.

Nếu tưởng “gan nhiễm mỡ” ở nhiều phòng khám là câu dường như được in sẵn trên kết quả siêu âm của người bệnh xứ mình thì sai, vì đây là tình trạng bệnh lý đang phổ biến khắp nơi.

Chỉ nói riêng tại CHLB Đức, thống kê vào tháng 5 vừa rồi cho thấy 1/3 cư dân bên đó, nghĩa là không dưới 25 triệu người, đang mang lá gan bị nhiễm mỡ.

Bụng to

Bệnh nhân có gan nhiễm mỡ

Về mặt cấu trúc, gan đúng là phải có chút mỡ, nếu không có thì gan đâu còn vị béo đặc trưng của gan. Hơn nữa, bên cạnh nhiều chức năng khác thì gan chính là nơi tổng hợp chất béo.

Nếu vì lý do nào đó, vì gan tổng hợp quá nhiều chất béo, vì tế bào gan bị tổn thương… khiến chất béo không được vận chuyển kịp thời ra khỏi lá gan thì chất béo tích lũy trong nhu mô gan và chiếm chỗ của tế bào gan.

Nếu phân nửa số tế bào gan bị thay thế bằng tế bào mỡ thì gan nhiễm mỡ thành hình và khi đó gia chủ khó tránh nhiều hậu quả nghiêm trọng do rối loạn chức năng của lá gan.

Khổ cho bệnh nhân đồng thời khó cho thầy thuốc chính là ở chỗ gan nhiễm mỡ hầu như không có dấu hiệu báo động mà thường chỉ bị phát hiện sau lần khám siêu âm. Đáng nói là phần lớn bệnh nhân lúc đó đã có vấn đề với rối loạn biến dưỡng chất béo thể hiện qua triệu chứng tăng mỡ trong máu, tăng men gan, tăng urê huyết…

Nếu bệnh thể hiện bằng dấu hiệu khiến người bệnh nghĩ đến lá gan như đau vùng hạ sườn bên phải, vàng da, vàng mắt… thì đỡ biết mấy. Đằng này, ngay cả trong giai đoạn đã tiến triển thì bệnh vẫn có thể đánh lừa nạn nhân lẫn thầy thuốc qua một số dấu hiệu mơ hồ như đau đầu, đãng trí, cáu kỉnh, khát nước, đầy hơi, ngứa, mắt quầng thâm…

Do đó, thăm khám lá gan bằng siêu âm, xét nghiệm máu là biện pháp nên thực hiện định kỳ, nhất là ở người mạnh miệng với rượu, bia, thuốc lá, người phải dùng nhiều loại thuốc hoặc phải sinh hoạt trong môi trường ô nhiễm… thay vì để chất mỡ âm thầm phá hoại lá gan.

Nguyên nhân hàng đầu khiến gan nhiễm mỡ là rượu, bia. Nhưng nếu tưởng chỉ vì nhậu nhẹt thì lầm. Vì bên cạnh độ cồn, chế độ dinh dưỡng quá đơn điệu, béo phì, bệnh tiểu đường, thuốc (kháng sinh, giảm đau, an thần), độc chất (thuốc trừ sâu, phân bón hóa học), bệnh bội nhiễm kéo dài, bệnh tự miễn và… stress cũng đều là nguyên nhân khiến gan nhiễm mỡ. Chính vì nguyên nhân dẫn đến gan nhiễm mỡ gắn liền với cuộc sống được tiếng văn minh nên không lạ gì khi ngày càng có nhiều người mang lá gan nhiễm mỡ.

Có một điều chắc chắn là gan nhiễm mỡ nếu không được điều trị kịp thời và hiệu quả thì sẽ là đòn bẩy của 3 bước kế tiếp: Viêmgan, xơ gan ung thư gan. Người sành điệu ăn uống đều rõ món patê gan ngỗng độc đáo nhờ lá gan của ngỗng bị người nuôi ngỗng nhồi bắp đến độ nhiễm mỡ hoàn toàn.

>> Mời xem thêm: Một số triệu chứng ung thư gan dễ nhận biết nhất

>> Mời xem thêm: Bệnh xơ gan có triệu chứng gì

Nhiều người tự hại lá gan đến độ nhiễm mỡ để rồi sau đó trả giá quá đắt với hậu quả chưa đến hẹn đã lên. Ấy vậy mà hễ nhắc đến ngỗng thì ai nấy đều chê là khờ, là dại như… ngỗng.

Phòng khám gan kim mã

HÃY ĐỂ CHUYÊN GIA TƯ VẤN CHO BẠN

Chúng tôi luôn mong muốn bênh nhân thuận tiện và được tư vấn trong thời gian phản hồi nhanh nhất. Hãy phản hồi cho chúng tôi để chúng tôi có thê phục vụ bạn tốt nhất