Xét nghiệm AFP giúp phát hiện sớm bệnh ung thư gan

540 Lượt xem

Xét nghiệm AFP là xét nghiệm sinh hóa máu có vai trò quan trọng trong việc chẩn đoán ung thư gan. Ung thư gan được coi là căn bệnh nguy hiểm nhất liên quan đến gan. Thực tế, ung thư gan có thể được điều trị hiệu quả ở giai đoạn sớm. Sở dĩ ung thư gan có tỷ lệ tử vong cao là do khó phát hiện bệnh ở giai đoạn đầu. Những triệu chứng lẻ tẻ và mờ nhạt làm người bệnh dễ dàng bỏ qua. Nhiều trường hợp chỉ phát hiện khi bệnh đã tiến triển đến giai đoạn nặng. Thực tế, phần lớn ca ung thư gan được phát hiện tại Việt Nam đã ở giai đoạn quá chỉ định điều trị, tức là không thể điều trị hoặc điều trị hiệu quả kém, bệnh nhân có thời gian ngắn. Chính vì vậy, việc kiểm tra sàng lọc ung thư gan là rất cần thiết, đặc biệt là với những người có nguy cơ cao bị ung thư gan.

AFP (viết tắt của Alpha-fetoprotein) là protein được sản xuất chủ yếu ở gan của thai nhi và các phần khác của phôi thai phát triển. Trẻ sơ sinh và thai phụ thường có nồng độ AFP cao.

Xét nghiệm AFP có vai trò quan trọng trong việc chẩn đoán ung thư gan

Xét nghiệm AFP có vai trò quan trọng trong việc chẩn đoán ung thư gan

Trẻ em khỏe mạnh và người lớn không mang thai có nồng độ AFP rất thấp, chỉ số AFP dưới 25 UI/ml. AFP chỉ tăng cao ở một số loại ung thư như ung thư gan nguyên phát, ung thư tinh hoàn, ung thư buồng trứng, ung thư phổi, ung thư đại trực tràng, ung thư vú,… Ngoài ra, AFP cũng tăng trong một số bệnh lý không ung thư như viêm gan cấp và mãn tính, xơ gan,…

AI NÊN LÀM XÉT NGHIỆM AFP?

Người có dấu hiệu nghi ngờ mắc ung thư gan, ung thư tế bào mầm thường được chỉ định làm xét nghiệm AFP giúp phát hiện và chẩn đoán bệnh chính xác.

Ngoài ra, xét nghiệm này cũng được chỉ định cho những bệnh nhân đang điều trị ung thư nhằm theo dõi tiến triển và hiệu quả điều trị.

Xét nghiệm AFP cũng được chỉ định để theo dõi các bệnh gan mãn tính như xơ gan, viêm gan B, C mãn tính nhằm phát hiện sớm ung thư gan. Người có tiền sử mắc bệnh gan mãn tính được khuyến cáo nên làm xét nghiệm AFP ít nhất 6 tháng/lần.

Người có tiền sử mắc bệnh gan mãn tính nên làm xét nghiệm AFP định kỳ

Người có tiền sử mắc bệnh gan mãn tính được khuyến cáo nên làm xét nghiệm AFP định kỳ

Xét nghiệm AFP cũng được chỉ định cho thai phụ nhằm phát hiện sớm dị tật bẩm sinh của thai nhi: hội chứng Down, Edward, dị tật ống thần kinh,…

CHẨN ĐOÁN UNG THƯ GAN BẰNG XÉT NGHIỆM AFP

Người khỏe mạnh có nồng độ AFP dưới 25 UI/ml. Đối với bệnh nhân ung thư gan, có đến 80% người bệnh có nồng độ AFP trên 25 UI/ml. Trong đó, khoảng 60% có nồng độ AFP trên 100 UI/ml và khoảng 50% có nồng độ AFP trên 300 UI/ml. Trường hợp có nồng độ AFP > 300 UI/ml và siêu âm có khối giảm âm thì có thể khẳng định là bệnh nhân có ung thư gan.

Tuy nhiên, dù có chỉ số AFP cao cũng chưa thể khẳng định người bệnh bị ung thư gan vì AFP cũng tăng cao ở bệnh nhân viêm gan cấp tính, mãn tính, xơ gan,… Và ngược lại, chỉ số AFP bình thường cũng không loại trừ khả năng bị ung thư gan vì thực tế có khoảng 20% bệnh nhân ung thư gan nguyên phát nhưng nồng độ AFP vẫn bình thường, đó là chưa kể các trường hợp ung thư gan thứ phát.

Lưu ý rằng, giá trị của xét nghiệm AFP mang tính định hướng chẩn đoán và theo dõi điều trị. Nói cách khác, chỉ số AFP không chẩn đoán xác định mà là chỉ số tham khảo. Để có thể chẩn đoán ung thư gan chính xác, bác sỹ chuyên khoa cần kết hợp thông tin từ các cuộc kiểm tra thăm khám lâm sàng, chẩn đoán hình ảnh (siêu âm, chụp CT,…) và tiền sử mắc bệnh.

 

 

 

Xét nghiệm afp

Chẩn đoán hình ảnh giúp chẩn đoán bệnh thêm chính xác

>> Xem thêm: Tầm quan trọng của xét nghiệm AFP với bệnh nhân gan

Bên cạnh đó, chỉ số AFP cũng giúp theo dõi quá trình điều trị ung thư. Trường hợp bệnh nhân có đáp ứng điều trị, mức AFP sẽ trở lại bình thường hoặc gần mức bình thường. Trường hợp sau khi điều trị ung thư nồng độ AFP giảm không đáng kể, điều này cho thấy việc điều trị có hiệu quả nhưng một số tế bào khối u có thể vẫn hiện diện. Ngược lại, trường hợp có mức độ AFP tăng trở lại cho thấy ung thư tái phát hay di căn. Nếu trong suốt thời gian điều trị, nồng độ AFP không tăng lên, xét nghiệm AFP sẽ không còn được chỉ định thường xuyên. Có thể thấy, chỉ số AFP đóng vai trò rất hữu ích trong việc theo dõi hiệu quả điều trị hoặc theo dõi tái phát ung thư.

Phòng khám gan kim mã

HÃY ĐỂ CHUYÊN GIA TƯ VẤN CHO BẠN

Chúng tôi luôn mong muốn bênh nhân thuận tiện và được tư vấn trong thời gian phản hồi nhanh nhất. Hãy phản hồi cho chúng tôi để chúng tôi có thê phục vụ bạn tốt nhất